ต้อกระจกควรรอให้ต้อสุก ค่อยผ่าตัด จริงหรือไม่?

เขียนโดย รศ.นพ.ดิเรก ผาติกุลศิลา


เราไม่ควรรอให้ต้อกระจกสุก ค่อยผ่าตัด เพราะ
  1. การผ่าตัดต้อกระจกในอดีต วิธีที่เป็นมาตรฐานคือ การผ่าตัดแบบแผลใหญ่ (ECCE) และควรรอให้ต้อกระจกเป็นมากค่อยผ่าตัด แต่ในปัจจุจัน วิธีการผ่าตัดที่เป็นมาตรฐานคือวิธี การผ่าตัดต้อกระจกด้วยคลื่นเสียงความถี่สูง (Phaco) ซึ่งเป็นการผ่าตัดที่ได้ผลดี โดยเฉพาะในรายที่ต้อกระจกเป็นระยะปานกลาง แต่ถ้าต้อกระจกเป็นมากกลับจะทำให้ทำผ่าตัดยากกว่า
    • ลำดับความยากง่ายในการผ่าตัดต้อกระจกด้วยวิธี phaco : ต้อกระจกปานกลาง(ผ่าตัดง่ายที่สุด), ต้อกระจกน้อย(ยากขึ้นเล็กน้อย), ต้อกระจกมาก(ผ่าตัดยากที่สุด)
  2. ต้อกระจกที่เป็นมานาน ต้อกระจกจะยิ่งขุ่นและยิ่งแข็งมากขึ้น เวลาทำผ่าตัดก็จะต้องใช้พลังงานอัลตร้าซาวน์ในการสลายต้อกระจกมากขึ้น จึงอาจเป็นอันตรายต่อเนื้อเยื่อของตามากขึ้น เนื้อเยื่อของตาที่สำคัญคือ ผิวหลังของกระจกตา (corneal endothelium) และถุงหุ้มเลนส์ (lens capsule)
    • ผิวหลังของกระจกตาที่ถูกพลังงานจากอัลตร้าซาวน์มากๆ อาจทำให้กระจกตาบวม ถ้าเป็นไม่มากก็หายเองได้ ถ้าเป็นมากก็อาจบวมไม่หายจนต้องผ่าตัดเปลี่ยนกระจกตา
    • ถุงหุ้มเลนส์อาจมีการฉีกขาด ทำให้ใส่เลนส์เทียมไม่ได้ หรือมีเศษเลนส์ตกลงไปในส่วนหลังของตาได้
  3. ต้อกระจกที่เป็นมาก จะทำให้ไม่สามารถวัดเลนส์ได้ด้วยเครื่องวัดเลนส์ด้วยเลเซอร์ ทำให้ต้องวัดเลนส์ด้วยเครื่องอัลตร้าซาวน์ ที่มีความแม่นยำน้อยกว่าการวัดด้วยเลเซอร์ จึงมีโอกาสที่สายตาจะคลาดเคลื่อนได้มากกว่า คนที่อยากใส่เลนส์เทียมชนิดพิเศษก็จะไม่ได้ประโยชน์เต็มที่จากเลนศ์ เนื่องจากการวัดเลนส์ที่คลาดเคลื่อน
  4. ต้อกระจกที่เป็นมาก อาจทำให้แพทย์ไม่สามารถตรวจจอประสาทตาได้ เนื่องจากเลนส์ที่ขุ่นบดบังการตรวจจอประสาทตา บางครั้งคนไข้มีทั้งต้อกระจกและโรคของจอประสาทตา เช่น มีพังผืดที่จอประสาทตา แต่แพทย์ตรวจไม่เห็น(ต้อกระจกบัง) พอผ่าต้อกระจกแล้ว หลังผ่าตัดการมองเห็นยังไม่ค่อยดี พอตรวจจอประสาทตาก็พอมีพังผืดที่จอประสาทตา ก็อาจต้องผ่าตัดลอกพังผืดอีกครั้ง (จริงๆแล้ว ถ้าทราบล่วงหน้า ก็สามารถผ่าตัดทั้งสองอย่างได้ในครั้งเดียว)
  5. ต้อกระจกที่เป็นมาก จะใช้เวลาในการทำผ่าตัดนานกว่า อาจเจ็บมากกว่า หลังผ่าตัดอาจมีการอักเสบมากกว่า และผลการผ่าตัดอาจไม่ดี
โดยสรุปแล้ว
  • การผ่าตัดต้อกระจกที่เป็นมากจะมีความเสี่ยงมากขึ้นกว่าต้อกระจกที่เป็นไม่มาก
  • ถ้าต้อกระจกเป็นมาก แพทย์จะต้องอาศัยประสบการณ์อย่างมาก(และเครียด)ในการผ่าตัดต้อกระจกที่แข็งๆ เพื่อให้ผู้ป่วยมีสายตาดีขึ้นให้มากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้

ด้วยความปรารถนาดีจาก ดิเรก-ประภัสสร จักษุคลินิก
www.direkclinic.com