ตามัวหลังผ่าต้อกระจก 2 ปี

เขียนโดย รศ.นพ.ดิเรก ผาติกุลศิลา


ผู้ชายอายุ 72 ปี หลังผ่าตัดต้อกระจกไป 2 ปี แรกๆ ก็มองเห็นชัดดี ตอนนี้มัวลง คล้ายมีหมอกบัง เกิดจากอะไรได้บ้าง?

หลังผ่าตัดต้อกระจกช่วง 1-2 ปีแรก มองเห็นชัดดี แสดงว่าการผ่าตัดต้อกระจกเรียบร้อยดี เพิ่งมารู้สึกมัวที่ระยะเวลาประมาณ 2 ปีหลังผ่าตัด อาจเกิดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่

  1. ถุงหุ้มเลนส์ขุ่น
  2. เลนส์เทียมเคลื่อน
  3. ค่าสายตาเปลี่ยนแปลง
  4. มีโรคตาอื่นๆ เกิดขึ้น
1. ถุงหุ้มเลนส์ขุ่น คืออะไร? เกิดจากอะไร?
  • ถุงหุ้มเลนส์ขุ่น คือ ภาวะที่ถุงเลนส์มีฝ้าเกิดขึ้นที่ถุงหุ้มเลนส์ส่วนหลัง
  • เกิดจากการที่เซลล์ของเลนส์ที่เหลืออยู่(ระหว่างผ่าตัด ไม่มีทางเอาเซลล์เหล่านี้ออกได้หมด) เซลล์เหล่านี้มีการแบ่งตัวเพิ่มจำนวนมากขึ้นแล้วเคลื่อนตัวมาอยู่ใต้เลนส์เทียมบริเวณส่วนกลาง อยู่ระหว่างผิวด้านหลังของเลนส์กับถุงหุ้มเลนส์ ทำให้เกิดเป็นฝ้าบดบังการมองเห็น (รูปที่ 1-2)
  • ทำให้มีอาการตาพร่ามัวคล้ายหมอกบัง โดยเฉพาะเวลาออกกลางแจ้ง เหมือนกับก่อนผ่าตัดต้อกระจก (ทำให้บางคนคิดว่าต้อกระจกกลับเป็นซ้ำและต้องผ่าตัดใหม่ แต่จริงแล้วไม่ใช่)
  • เกิดในบางคนที่เคยได้รับการผ่าตัดต้อกระจกมาก่อนนานหลายเดือนหรือหลายปี
  • เป็นสาเหตุของตามัวหลังผ่าตัดต้อกระจกมาแล้วนานๆ ที่พบได้บ่อยที่สุด

รูปที่ 1 แสดงรูปเลนส์เทียมอยู่ในถุงหุ้มเลนส์ ในรูปนี้ถุงเลนส์ไม่ขุ่น


รูปที่ 2 ถุงหุ้มเลนส์ขุ่น (แสดงด้วยสีแดง) ทำให้ตามัวคล้ายหมอกบัง


รูปที่ 3 หลังจากใช้เลเซอร์ยิงเจาะรูที่ถุงหุ้มเลนส์ แสงจึงสามารถผ่านเข้าไปถึงจอประสาทตาได้ปกติ

การรักษาภาวะถุงหุ้มเลนส์ขุ่น สามารถรักษาได้ง่ายโดยการยิงแสงเลเซอร์ เพื่อเปิดช่องให้แสงสามารถผ่านเข้าไปได้ ใช้เวลาในการทำเลเซอร์เพียง 5 นาทีเท่านั้น แต่ต้องหยอดยาขยายม่านตารอประมาณ 30 นาทีก่อนจะยิงเลเซอร์

หลังยิงเลเซอร์ หยอดตาตามที่แพทย์สั่ง พักสายตาหลังผ่าตัด 1-2 วัน ก็สามารถกลับไปมีกิจวัตรประจำวันตามปกติได้

2. ภาวะเลนส์เทียมเคลื่อน

ปกติแล้ว เลนส์เทียมจะใส่ไว้ในถุงเลนส์ ที่มีเส้นใยยึดถุงเลนส์ไว้กับผนังลูกตา แต่หรือถุงเลนส์หรือเส้นใยที่ยึดถุงเลนส์อาจมีการฉีกขาด ทำให้เกิดภาวะเลนส์เคลื่อนได้ อาจเกิดขึ้นหลังผ่าตัดเพียง 1-2 วันแรกหรือเกิดนานหลายเดือนหรือหลายปีหลังผ่าตัดก็ได้

อาการของเลนส์เทียมเคลื่อน

  • ตามัวลง
    • อาการตามัว อาจมีลักษณะมัวเป็นพักๆ ตามการขยับเขยื่อนของเลนส์เวลาเรากลอกตาไปมา
    • บางครั้งขอบเลนส์เทียมเคลื่อนมาอยู่กลางรูม่านตา อาจทำให้มีอาการตาพร่าหรือเห็นแสงกระจายเวลาม่านตาขยายเมื่ออยู่ในที่มีแสงน้อย
  • เห็นภาพซ้อนจากตาข้างเดียว (ข้างที่มีเลนส์ตาเคลื่อน) ทดสอบโดยการปิดตาข้างดี

การรักษา

  • ถ้าเลนส์เคลื่อนเพียงเล็กน้อย อาจไม่มีอาการ ก็ไม่ต้องรักษา หรืออาจแค่เปลี่ยนแว่นตาถ้ามีค่าสายตาเปลี่ยนแปลง
  • ถ้าเลนส์เคลื่อนมาก ทำให้ตามัว มีภาพซ้อน ควรพิจารณาผ่าตัด เพื่อนำเลนส์กลับเข้าที่และยึดให้แข็งแรงกับผนังลูกตา
3. ภาวะค่าสายตาเปลี่ยนแปลงหลังการผ่าตัด

หลังผ่าตัด อาจมีค่าสายตาที่เปลี่ยนแปลงได้บ้าง เกิดอย่างช้าๆ มักใช้เวลานานเป็นปี และมักเปลี่ยนแปลงไม่มาก อาจจะลองไปให้ร้านแว่นตาวัดสายตา ถ้าไม่ดีขึ้น ควรพบจักษุแพทย์

4. หลังผ่าตัดต้อกระจก ก็อาจมีโรคตาอื่นๆ เกิดขึ้นมาได้

โรคตาอื่นๆ ที่พบในผู้สูงอายุ ได้แก่ ต้อหิน จุดรับภาพบวม พังผืดที่จุดรับภาพ จอประสาทตาเสื่อม จอประสาทตาลอก เป็นต้น

อาการต่อไปนี้ น่าจะเกิดจากโรคตาอื่นๆ ได้แก่ ตามัวลงมาก มีภาพซ้อน เห็นภาพบิดเบี้ยว เห็นภาพหายไปบ้างส่วน หรือมีอาการปวดตาร่วมด้วย ควรรีบพบจักษุแพทย์


ด้วยความปรารถนาดีจาก ดิเรก-ประภัสสร จักษุคลินิก
www.direkclinic.com