ภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นตา (Diabetic Macular Edema)

เขียนโดย รศ.นพ.ดิเรก ผาติกุลศิลา


ภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นตา

โรคเบาหวาน เป็นภาวะที่มีระดับน้ำตาลในเลือดสูง และการมีระดับน้ำตาลในเลือดสูงต่อเนื่องเป็นระยะเวลานานๆ จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของหลอดเลือดที่จอประสาทตา เช่น เส้นเลือดรั่ว หรือเส้นเลือดอุดตัน

เส้นเลือดที่รั่ว จะทำให้มีจุดเลือดออก มีไขมันรั่ว และมีน้ำรั่วซึมออกมาจากเส้นเลือด ทำให้เกิดภาวะจอประสาทตาบวมน้ำ และถ้าจอประสาทตาบริเวณจุดรับภาพบวม ก็จะทำให้มีอาการตามัว

ภาวะจุดรับภาพตาบวมน้ำ เป็นสาเหตุที่ทำให้มีอาการตามัวที่พบได้บ่อยที่สุดในผู้ป่วยโรคเบาหวาน

ปัจจัยเสี่ยงของการมีภาวะจุดรับภาพตาบวมน้ำ ได้แก่

  • ระยะเวลาที่เป็นเบาหวาน
  • การคุมระดับน้ำตาลไม่ดี
  • มีความดันโลหิตสูง
  • มีไขมันในเลือดสูง
  • มีโรคไต
diabetic macular edema before treatment

รูปที่ 1 เบาหวานขึ้นตาค่อนข้างรุนแรงและมีจุดรับภาพตาบวม ก่อนการรักษา ทำให้มีอาการตามัว

diabetic macular edema after treatment

รูปที่ 2 ภาพถ่ายหลังการรักษาด้วยยาฉีดเข้าตาทุก 1-2 เดือน จำนวน 6 เข็ม ในช่วงเวลา 1 ปี ร่วมกับการควบคุมระดับน้ำตาลและออกกำลังกาย สังเกตว่าจุดเลือดออกและจุดไขมันสีเหลืองหายไปเกือบหมด ทำให้การมองเห็นดีขึ้น

การรักษา

การรักษาภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นจอตา มีหลายวิธีและอาจต้องใช้ร่วมกัน ได้แก่

  1. เลเซอร์
    • ปัจจุบันยิงเลเซอร์น้อยลง เพราะมีการฉีดยาเข้าตา ซึ่งได้ผลการรักษาที่ดีกว่าเลเซอร์
    • ในรายที่จุดรับภาพบวมที่ไม่บวมตรงกลาง ก็ยังแนะนำให้ใช้เลเซอร์
  2. การฉีดยาเข้าตา
    • ช่วยให้จุดรับภาพยุบบวมและการมองเห็นดีขึ้นได้
    • การฉีดยาเข้าตาถือเป็นการรักษาที่ใช้กันบ่อยที่สุดในปัจจุบัน
    • ยาที่ฉีดได้แก่ ยากลุ่มที่ยับยั้งสาร VEGF และกลุ่ม steroid
  3. การผ่าตัดน้ำวุ้นตา
    • อาจจำเป็นในบางราย เช่นรายที่พังผืดดึงรั้งจุดรับภาพร่วมด้วย
โดยสรุปแล้ว
  • ภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นจอตา เป็นสาเหตุของตามัวที่พบบ่อยที่สุดในผู้ป่วยเบาหวาน
  • การควบคุมระดับน้ำตาลให้ดี ตลอดจนควบคุมความดันโลหิตสูงและไขมันสูง จะช่วยลดโอกาสเกิดหรือลดความรุนแรงภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นจอตาได้
  • การรักษาภาวะจุดรับภาพบวมจากเบาหวานขึ้นจอตา มีหลายวิธี แต่วิธีที่ได้ผลดีที่สุดในปัจจุบันคือการฉีดยากลุ่ม anti-VEGF แต่ยังอาจจะต้องใช้ร่วมกับเลเซอร์ในบางราย
  • คนที่มีเบาหวาน ควรได้รับการตรวจตาอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือตามแพทย์แนะนำ

ด้วยความปรารถนาดีจาก ดิเรก-ประภัสสร จักษุคลินิก
www.direkclinic.com